Oʻzbekistonning chekka va olis hududlari elektr ta’minoti tizimlarini rivojlantirishda klasterli yondashuv

Dolzarbligi: O‘zbekiston Respublikasi asta-sekin turli tabiiy resurslarga ega bo‘lgan olis va borish qiyin bo‘lgan
hududlarni o‘zlashtirmoqda. Ushbu hududlarni barqaror energiya bilan ta’minlash (elektrlashtirish) muammosi hal
qilinishi lozim bo‘lgan asosiy muammolardan biridir. Olish hududlarda an’anaviy usullardan foydalanish: elektr
uzatish liniyalarini qurish, energetika infratuzilmasini rivojlantirish va boshqalar ko‘p yillar davomida
qoplanadigan katta xarajatlarni talab qiladi. Energetika sohasida bozor munosabatlarining rivojlanishi sharoitida
tadbirkorlar va ishbilarmonlarni jalb qilish, investitsiyalar kiritish, yangi texnologiyalarni joriy etish, kadrlar bilan
ta’minlash va boshqalar uchun sharoit yaratish zarur. Olish joylarni elektrlashtirish bo‘yicha bunday ishlar
elektrlashtirish jarayonlarining uzoq muddatli rivojlanish davrlari tufayli oldindan boshlanishi kerak. Olish
hududlarni elektrlashtirish muqobil va qayta tiklanadigan energiya manbalari (MQТEМ) hisobiga, mahalliy
resurslardan foydalangan holda amalga oshirilishi lozim. Shu sababli, olis hududlarni elektrlashtirish usullarining
samaradorligini tahlil qilish va ularni joriy etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish dolzarbdir. Ishda olis va borish
qiyin bo‘lgan hududlarning elektr ta’minoti tizimlarini barqaror rivojlanishini ta’minlovchi vosita sifatida,
taqsimlangan energetika ob’ektlarini virtual klasterlar yaratish orqali birlashtirish taklif etiladi.
Maqsad: uzoq hududlardagi energetika ob'ektlarini klasterlash jarayonlarini tahlil qilish, ularning energiya
ta'minoti tizimlarini istiqbolli va barqaror rivojlantirishning muhim va samarali vositasi sifatida.
Usullar: kichik va o'rta tarqatilgan energetika ob'ektlarini klasterlashtirishning o'ziga xos xususiyatlariga oid
nazariy yondashuvlar, shuningdek, tizimli texnik tahlil va ESG transformatsiyasi usullari, ya'ni ekologik, ijtimoiy
va korporativ omillarni hisobga olish usullaridan foydalanildi.
For citation: O.V. Radionova, R.A.
Sitdikov. The Cluster Approach for
Developing Power Supply Systems in
Uzbekistan's Remote and Hard-to
Reach Territories. Scientific and
technical journal of Problems of
Energy and Sources Saving, 2026,
no. 1, pp. 9-20.
https://doi.org/10.5281/zenodo.19492
355
Received: 18.09.2025
Revised: 12.10.2025
Accepted: 20.02.2026
Published: 26.03.2026
Copyright: © Olga V. Radionova,
Rashid A. Sitdikov, 2026. Submitted
to Problems of Energy and Sources
Saving for possible open access
publication under the terms and
conditions of the Creative Commons
Attri- bution (CC BY) license (https://
creativecommons.org/licenses/by/
4.0/).
Natijalar: uzoq hududlardagi taqsimlangan energetika ob'ektlarini klasterlashni qo'llash ularni yiriklashtirish
imkonini beradi, bu esa zamonaviy texnologiyalar, investitsiyalar va innovatsiyalarni jalb qilish orqali
rivojlanishning istiqbolli barqarorligini ta'minlaydi; mahalliy mikrotarmoqlar va virtual elektr stansiyalarini
samarali operativ boshqarishni ta'minlaydi.