Shaharning qozonxona sxemasiga issiqlik nasoslarini optimal ulash imkoniyatlarini tahlil qilish

Dolzarbligi: energetik xavfsizlikni oshirish, qazilma yoqilg‘ilarga bo‘lgan qaramlikni kamaytirish va atrof-muhitga salbiy ta’sirni qisqartirish markazlashtirilgan issiqlik ta’minoti tizimlariga energiya samarador texnologiyalarni joriy etishni talab etadi. Toshkent shahridagi issiqlik manbalari uchun tabiiy gaz va zaxira yoqilg‘isi sifatida ishlatiladigan mazutga bo‘lgan qaramlikni kamaytirish dolzarb vazifalardan biridir. Mazutdan foydalanish yuqori ekspluatatsion xarajatlar hamda atmosferaga ifloslantiruvchi moddalar chiqarilishi bilan bog‘liq.

Maqsad: “Toshkent Issiqlik Markazi” MChJning amaldagi Issiqlik Markazi IM-3 texnologik sxemasiga issiqlik nasoslarini integratsiya qilish samaradorligini baholash hamda zaxira mazut yoqilg‘isi sarfini kamaytirish va issiqlik ta’minoti ishonchliligini oshirish maqsadida ularni ulashning optimal variantlarini aniqlash..

Usullari: tadqiqotda analitik va qiyosiy usullar, issiqlik nasosining transformatsiya koeffitsientini (COP) baholash, shuningdek, ekologik samaradorlikni aniqlash usullaridan foydalanildi.

Natijalar: issiqlik nasoslarini ulashning uchta varianti ko‘rib chiqildi: qo‘shimcha suvni isitish, chiqindi tutun gazlari issiqligini utilizatsiya qilish hamda issiqlik tarmog‘ining qaytish quvuriga ulash. Tahlil Toshkent shahrining issiqlik ta’minoti tizimida issiqlik nasoslaridan foydalanishning texnik jihatdan mumkin va iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq ekanligini tasdiqladi. Issiqlik nasoslarini integratsiya qilish zaxira rejimida mazut yoqishdan voz kechish, ekspluatatsion xarajatlarni kamaytirish, issiqlik manbai ish samaradorligini 7–10% ga oshirish va hisobiy 4–6 yillik qoplash muddatini ta’minlash imkonini beradi. Bundan tashqari, zaxira yoqilg‘isida ishlash jarayonida hosil bo‘ladigan qurum va oltingugurt oksidlari chiqindilarining bartaraf etilishi qo‘shimcha ekologik samara beradi.