Сhirchiq shahrida issiqlik ta’minoti tizimini modernizatsiya qilish natijalari: mustaqil ulash sxemasiga o‘tish

Dolzarbligi: Chirchiq shahrining yopiq issiqlik ta’minoti tizimiga o‘tishi energetik taqchillikni bartaraf etishda muhim ahamiyat kasb etadi. 1950-yillardan buyon qo‘llanib kelgan eskirgan “ochiq” sxemalar gaz va suvning katta yo‘qotilishiga olib kelib, byudjet va ekologiyaga ortiqcha yuklama keltirgan. Aholining 176 ming kishigacha o‘sishi va jadal urbanizatsiya sharoitida mavjud infratuzilma barqaror issiqlik ta’minotini ta’minlay olmas edi. ITP asosidagi yangi yechim energiya uzatishni avtomatlashtiradi, ortiqcha qizib ketishlarning oldini oladi hamda hisob-kitoblar shaffofligini ta’minlaydi. Bu eskirgan uy-joy kommunal xo‘jaligini yuqori texnologik va iqtisodiy samarali sohaga aylantirish orqali O‘zbekiston energetik xavfsizligini mustahkamlovchi strategik qadamdir.Chirchiqdagi loyiha pilot tajriba maydoniga aylandi. Loyiha O‘zbekiston uchun issiqlik ta’minoti konturlarini ajratish bilan ahamiyatlidir. Endilikda qozonxonadan kelayotgan texnik suv aholi iste’molidagi kranlarga tushmaydi. Buning o‘rniga uylar yerto‘lalariga individual issiqlik punktlari (ITP) o‘rnatildi. “Yubileynaya” qozonxonasining muvaffaqiyatli ekspluatatsiyasi va o‘rnatilgan 180 ta ITP tajribasi mamlakatning boshqa hududlarida issiqlik ta’minoti tizimlarini modernizatsiya qilish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.

Maqsad: Chirchiq shahri issiqlik ta’minoti tizimini modernizatsiya qilish natijalarini kompleks tadqiq etish, yopiq sxemaga o‘tish jarayonini tahlil qilish hamda texnik ma’lumotlarni qiyoslash asosida joriy etilgan yechimlarning yuqori ijtimoiy-iqtisodiy samaradorligini asoslab berish.

Usullar: “Yubileynaya” qozonxonasida amalga oshirilgan texnologik yangilanishlar va individual issiqlik punktlari (ITP) tizimini joriy etish bo‘yicha batafsil tahlil o‘tkazildi. Raqamli avtomatlashtirishning issiqlik ta’minoti barqarorligiga ta’siri hamda shahar energetik resurslariga tushadigan yuklamani kamaytirish darajasi baholandi. “Ochiq” va “yopiq” issiqlik ta’minoti sxemalarining ekspluatatsion ko‘rsatkichlari qiyosiy tahlil qilinib, tabiiy gaz, suv va elektr energiyasi tejalishining amaliy samarasi aniqlandi.

Natijalar: Chirchiq issiqlik ta’minoti tizimini modernizatsiya qilish loyihasi yopiq sxemaga o‘tish, quvurlarni yangilash va avtomatlashtirilgan ITP tizimlarini joriy etish hisobiga tizimning ishonchliligi va xizmat muddatini sezilarli darajada oshirdi. Issiqlik yo‘qotishlari kamaytirildi va resurslardan oqilona foydalanish ta’minlandi, jumladan suv va tabiiy gaz iste’moli qisqardi hamda atmosfera chiqindilari kamaydi. Natijada aholiga barqaror isitish, toza issiq suv va yuqori darajadagi yashash qulayligi ta’minlandi.